Malta

1. Mdina

Cisza wąskich ulic Mdiny potrafi zaskoczyć – zwłaszcza, że jeszcze chwilę wcześniej jechało się ruchliwą drogą przez środek wyspy. To dawna stolica Malty, nazywana „Cichym Miastem”, gdzie ruch samochodowy jest niemal całkowicie ograniczony, a średniowieczne mury otaczają labirynt kamiennych zaułków. Spacerując, trafisz na renesansowe pałace, katedrę św. Pawła i punkty widokowe, z których widać niemal całą wyspę aż po wybrzeże. Najlepiej przyjść tu rano lub wieczorem – wtedy słońce nadaje murów miękkie odcienie, a turystów jest zdecydowanie mniej.

Zwiedzanie Mdiny warto połączyć z sąsiednim Rabatem, gdzie znajdują się katakumby i kilka ciekawych kościołów. Dojazd jest prosty – to centralny punkt wyspy, dobrze oznaczony na trasach z Valetty czy lotniska. Wewnątrz murów nie potrzeba planu zwiedzania, wystarczy iść przed siebie i pozwolić, by kolejne bramy, plac czy balkon odkrywały się same. Mdina to idealne miejsce na niespieszny spacer, po którym można zatrzymać się w jednej z kawiarni z widokiem na panoramę Malty.

2. wyspa Gozo

Gozo to oddzielna wysepka archipelagu maltańskiego, spokojniejsza i bardziej zielona niż główna Malta. Dostać się tu można wyłącznie promem, na który bez problemu wjedziesz wypożyczonym na Malcie samochodem – dzięki temu zwiedzanie jest wygodne i nie trzeba ograniczać się do komunikacji lokalnej. Już sama przeprawa morska jest atrakcją, bo po drodze mija się widok na Comino i Błękitną Lagunę.

Najbardziej rozpoznawalnym miejscem Gozo jest stolica wyspy – Victoria, znana także jako Rabat. Jej sercem jest Cytadela, średniowieczna forteca z murami, z których rozciąga się panorama na całą wyspę. Warto zajrzeć również do bazyliki Ta’ Pinu – to narodowe sanktuarium Malty, stojące samotnie pośród wzgórz, które robi wrażenie swoim monumentalnym wyglądem.

Gozo przyciąga też wyjątkową przyrodą. Klify Ta’ Ċenċ i Dwejra Bay to miejsca, gdzie można zobaczyć najbardziej widowiskowe wybrzeża wyspy. W Dwejra znajdziesz Inland Sea – niewielką lagunę połączoną z otwartym morzem wąskim tunelem skalnym oraz Fungus Rock, charakterystyczną skałę owianą legendami. Plaża Ramla Bay, ze swoim czerwonym piaskiem, to z kolei najlepsze miejsce na kąpiel i odpoczynek. To wszystko sprawia, że Gozo świetnie nadaje się zarówno na jednodniowy wypad promem, jak i na dłuższy pobyt w spokojniejszej części Malty.

3. Wyspa Comino z Błękitną Laguną

Comino to maleńka wyspa leżąca pomiędzy Maltą a Gozo, która przyciąga turystów głównie dzięki Błękitnej Lagunie. To zatoka o intensywnie turkusowej wodzie, gdzie można pływać, snorkelować i wypoczywać na skałach lub na piaszczystych fragmentach brzegu. Promy i łodzie kursują tu regularnie z Malty i Gozo, a sama przeprawa zajmuje kilkanaście minut. Latem Błękitna Laguna jest jednym z najbardziej obleganych miejsc w całym kraju, dlatego warto przyjechać wcześnie rano lub dopiero popołudniu, kiedy tłum nieco się przerzedza.

Poza Błękitną Laguną na Comino można znaleźć także spokojniejsze miejsca, jeśli odejdzie się nieco dalej od głównej plaży. Popularny jest spacer do zatoki Santa Marija z niewielką plażą i starą kaplicą, a także do zatoki San Niklaw. Wyspa jest praktycznie niezamieszkana i ma charakter rezerwatu, dlatego nie znajdziesz tu wielu budynków czy rozbudowanej infrastruktury – to raczej miejsce na kontakt z morzem i naturą. Jeśli planujesz cały dzień, warto zabrać ze sobą wodę, coś do jedzenia i buty do chodzenia po skalistym terenie.

4. Valletta

Valletta to najmniejsza stolica w Unii Europejskiej, ale jednocześnie jedno z najbardziej nasyconych zabytkami miast, jakie można zobaczyć w Europie. Zbudowana przez rycerzy zakonu joannitów, ma prostą, szachownicową siatkę ulic i setki historycznych budynków na stosunkowo niewielkiej powierzchni. Zwiedzanie najlepiej zacząć od spaceru główną Republic Street i Merchant Street, które prowadzą przez samo serce miasta. Już po kilku minutach trafisz na reprezentacyjny Plac św. Jerzego, otoczony eleganckimi pałacami i gmachami, które podkreślają dawne znaczenie Valletty.

Jednym z najważniejszych punktów jest Konkatedra św. Jana. Z zewnątrz wygląda dość skromnie, ale wnętrze przytłacza bogactwem złoconych zdobień i barokowych detali. Największym skarbem katedry jest obraz Caravaggia „Ścięcie św. Jana Chrzciciela” – unikalne dzieło, które przyciąga turystów i historyków sztuki z całego świata. Kilka minut spacerem dzieli to miejsce od nowoczesnego budynku Parlamentu oraz od Bramy Głównej, którą zaprojektował Renzo Piano. To dobre przykłady, jak miasto łączy architekturę dawną i współczesną.

Valletta to także idealne miejsce na chwile odpoczynku wśród zieleni. Górne i Dolne Ogrody Barrakka to punkty widokowe na Wielki Port i słynne Trzy Miasta, z których codziennie w samo południe i o godzinie 16:00 można zobaczyć ceremonię oddania salwy armatniej. Z portu w Valletcie odpływają promy i małe łódki do Vittoriosy czy Senglei, więc łatwo połączyć zwiedzanie stolicy z wyprawą na drugą stronę zatoki. Stolica Malty jest niewielka, można ją przejść pieszo w kilka godzin, ale ilość zabytków sprawia, że warto poświęcić jej cały dzień, a najlepiej wrócić jeszcze wieczorem, kiedy miasto pięknie podświetlają lampy i życie towarzyskie skupia się w restauracjach i barach.

5. Three Cities (Trzy Miasta)

Po drugiej stronie Wielkiego Portu, naprzeciwko Valletty, leżą Trzy Miasta: Vittoriosa (Birgu), Senglea (Isla) i Cospicua (Bormla). To właśnie tutaj joannici mieli swoje pierwsze siedziby zanim przenieśli się do Valletty. Najbardziej znana jest Vittoriosa z wąskimi uliczkami i Fortem św. Anioła, który przez wieki strzegł wejścia do portu. Senglea oferuje świetny punkt widokowy Gardjola, skąd widać całą Vallettę, a Cospicua urzeka spokojniejszą atmosferą i eleganckimi nabrzeżami.

Trzy Miasta najlepiej zwiedzać pieszo, wędrując między zaułkami, kamiennymi kościołami i nabrzeżem, przy którym cumują jachty. Łatwo dotrzeć tu promem z Valletty – rejs jest krótki i daje okazję spojrzeć na stolicę z zupełnie innej perspektywy. To dobra alternatywa dla bardziej zatłoczonego centrum stolicy, szczególnie jeśli szukasz miejsc bardziej lokalnych.

6. Marsaxlokk

Marsaxlokk to tradycyjna wioska rybacka na południu Malty, znana z kolorowych łodzi luzzu z malowanym na dziobie okiem Ozyrysa. Najwięcej dzieje się tu w niedzielne poranki, gdy odbywa się targ rybny – wtedy można zobaczyć zarówno świeże połowy, jak i spróbować lokalnych przekąsek. Spacer wzdłuż nabrzeża pozwala poczuć spokojniejsze tempo życia niż w stolicy, a wieczorem warto usiąść w jednej z nadbrzeżnych restauracji i spróbować grillowanej ryby prosto z łodzi.

7. St Peter’s Pool i Zatoka Kalanka

Na południowo-wschodnim wybrzeżu Malty kryją się jedne z najbardziej fotogenicznych naturalnych kąpielisk – St Peter’s Pool i sąsiednia Zatoka Kalanka. To skaliste zatoczki z krystalicznie czystą wodą, idealne do pływania i skoków z klifów. Punkt widokowy Ta’ Kalanka Sea Cave pozwala spojrzeć na całość z góry, a dojście wymaga krótkiego spaceru od parkingu. Te miejsca szczególnie docenią osoby chcące zaznać kąpieli w bardziej dzikim otoczeniu niż na popularnych plażach.

8. The Fisherman’s Cave

Ghar ir-Rih, znana też jako The Fisherman’s Cave, to skalna grota na południowym wybrzeżu Malty, ukryta pomiędzy klifami. Dawniej korzystali z niej rybacy, a dziś przyciąga poszukiwaczy mniej oczywistych zakątków wyspy. Do jaskini prowadzi wąska ścieżka, a po wejściu w jej głąb otwiera się widok na otwarte morze – idealne miejsce na chwilę przerwy podczas zwiedzania południowej Malty.

9. Mellieha Bay i czerwona Wieża Świętej Agaty

Mellieha Bay (znana też jako Għadira Bay) jest największą piaszczystą plażą na Malcie. Leży w północnej części wyspy i jest popularnym miejscem na kąpiele i sporty wodne, ale dzięki rozmiarom nie przytłacza nawet w sezonie. Dno opada łagodnie, więc nadaje się również dla mniej doświadczonych pływaków. Plaża graniczy z rezerwatem przyrody Ghadira, gdzie można zobaczyć ptaki wodne i spokojne laguny. Samo miasteczko Mellieħa położone na wzgórzu ma klimatyczną starówkę z kościołem parafialnym i punktami widokowymi, z których rozciąga się panorama na zatokę i pobliskie wyspy.

Kilka minut jazdy od plaży stoi Czerwona Wieża Św. Agaty (Red Tower), charakterystyczna forteca z XVII wieku, pomalowana intensywnie na czerwono. Jej położenie na wzgórzu sprawia, że jest jednym z najlepszych punktów obserwacyjnych w północnej części Malty – widać stąd nie tylko całą Mellieha Bay, ale też Gozo i Comino.

10. Popeye Village

Popeye Village to kolorowa wioska filmowa zbudowana w 1980 roku jako plan zdjęciowy musicalu o marynarzu Popeye. Domki wciąż stoją na brzegu Anchor Bay, a całość przekształcono w park rozrywki z atrakcjami dla rodzin i turystów. W środku można zwiedzać filmowe dekoracje, wziąć udział w animacjach albo wykąpać się w zatoce. W sezonie bywa tu tłoczno i bilety nie należą do najtańszych, dlatego wiele osób decyduje się podjechać tylko dla samego widoku.

Tuż obok wioski znajduje się punkt widokowy, z którego doskonale widać całe kolorowe miasteczko i zatokę Anchor Bay. To miejsce szczególnie polecane fotografom – z góry domki wyglądają jak z bajki, a kontrast turkusowej wody i pastelowych budynków tworzy świetne kadry. Według mnie zamiast wchodzić do środka, lepiej udać się bezpośrednio na punkt widokowy znajdujący się tutaj.

11. Blata tal-Melh

Blata tal-Melh to dzikie wybrzeże na zachodzie Malty, gdzie w skale wykuto dawne baseny solne. To odludne miejsce, do którego prowadzi kamienista ścieżka, a nagrodą za spacer są widoki na klify i spokojne morze. Dawniej pozyskiwano tu sól, dziś to raczej punkt dla osób szukających ciszy i mniej uczęszczanych zakątków wyspy – świetne miejsce na krótki trekking i obserwację zachodu słońca.

12. Ras id-Dawwara

Na Ras id-Dawwara dociera się stromymi ścieżkami prowadzącymi wzdłuż klifów Dingli. Mamy tu widoki na jedno z najbardziej surowych wybrzeży Malty. Miejsce jest mało znane wśród turystów, dzięki czemu można tu znaleźć spokój i przestrzeń, której brakuje w bardziej popularnych punktach wyspy. To idealna lokalizacja na pieszą wycieczkę i podziwianie zachodu słońca nad Morzem Śródziemnym.

13. Ghar Hanex

Jaskinia Ghar Hanex na południu wyspy wyróżnia się naturalnym łukiem skalnym otwierającym się na otwarte morze. Dojście prowadzi ścieżkami w dół zbocza, dlatego przydają się wygodne buty i ostrożność na kamienistym terenie. Miejsce szczególnie dobrze prezentuje się o zachodzie słońca, gdy światło wpada do środka i wydobywa kształty skalnych ścian.