Szwecja

1. Sztokholm

Sztokholm to miasto rozłożone na czternastu wyspach, połączonych ponad pięćdziesięcioma mostami – trudno o bardziej malowniczą stolicę Europy. Wystarczy kilka minut spaceru po Gamla Stan, czyli Starym Mieście, by poczuć klimat Szwecji – brukowane uliczki, kolorowe kamienice, kawiarnie pachnące cynamonem i widok królewskiego zamku odbijającego się w wodzie. Latem stolica tętni życiem, a wieczorne słońce potrafi przeciągać się niemal do północy, nadając miastu wyjątkową energię.

Choć Sztokholm jest kompaktowy, każdy jego fragment ma inny klimat. Na eleganckim Östermalm można podglądać codzienność mieszkańców w stylowych delikatesach, na hipsterskim Södermalm – przeglądać lokalne butiki, małe galerie i knajpki z craftowym piwem. Warto też odwiedzić Djurgården, zieloną wyspę pełną muzeów – od Vasa z imponującym XVII-wiecznym statkiem, po Skansen przedstawiający, jak wyglądało dawne życie w Szwecji. To także świetne miejsce na piknik z widokiem na zatokę.

Zorganizowanie zwiedzania ułatwia fakt, że większość atrakcji znajduje się blisko siebie – do wielu z nich można dotrzeć pieszo lub łodzią kursującą jak miejski autobus. Dobrze zaplanowany dzień może obejmować spacer po Starym Mieście, wizytę w Zamku Królewskim, rejs po kanałach i zachód słońca na punkcie widokowym Monteliusvägen. Jeśli zostajesz na dłużej, poświęć czas na tzw. archipelagowy rejs. To najłatwiejszy sposób, by zobaczyć, jak blisko Sztokholmowi do natury, i jak bardzo natura jest tu częścią codzienności.

2. Archipelag Sztokholmski

Kilka minut promem ze Sztokholmu wystarczy, by znaleźć się w zupełnie innym świecie. Archipelag tworzy ponad 30 tysięcy wysp i wysepek – od zamieszkanych przez rybaków po maleńkie skaliste skrawki z latarnią i pomostem. Latem życie przenosi się tu na wodę: promy kursują regularnie, a na wielu wyspach można wypożyczyć kajak, zatrzymać się na noc w domku nad zatoką lub po prostu usiąść z kawą nad brzegiem. Warto odwiedzić choćby Vaxholm z charakterystyczną twierdzą i małymi sklepikami przy porcie, a także spokojniejsze wyspy Grinda i Finnhamn, gdzie zamiast hałasu słychać tylko fale i mewy.

3. Visby (Gotlandia)

Visby wygląda tak, jakby czas zatrzymał się w średniowieczu. Kamienne mury obronne, wąskie uliczki i ruiny dawnych kościołów. W sierpniu miasto ożywa podczas Tygodnia Średniowiecznego – mieszkańcy przebierają się w historyczne stroje, na targu pachnie pieczonym mięsem, a rynek wypełniają muzycy i rzemieślnicy. Spacer wzdłuż murów prowadzi na punkt widokowy nad portem, skąd widać dachy Visby i wody Bałtyku.

Gotlandia to jednak znacznie więcej niż jej stolica. Wyspa słynie z surowych, wapiennych klifów i charakterystycznych form skalnych – rauków, które tworzą jeden z najbardziej rozpoznawalnych krajobrazów w Szwecji. Na południu warto zatrzymać się w rejonie Hoburgen, na północy w okolicy Fårö, gdzie można zobaczyć miejsca związane z reżyserem Ingmarem Bergmanem. Latem Gotlandia jest idealna do podróży rowerem: drogi są spokojne, a przy każdym zakręcie czeka kolejna plaża, kawiarnia lub farma z lokalnymi produktami.

4. Sundsvall

Sundsvall jest jednym z miast ukazujących szwedzkie umiłowanie do porządku i prostoty. Po pożarze w XIX wieku odbudowano je niemal całe z kamienia, dzięki czemu centrum – zwane Stenstaden, czyli „kamienne miasto” – przypomina eleganckie miasto Europy Środkowej, z secesyjnymi fasadami i szerokimi alejami. Warto wspiąć się na punkt widokowy Norra Berget, skąd widać zatokę i lasy otaczające miasto, albo spędzić popołudnie nad morzem w porcie, gdzie cumują żaglówki i małe promy płynące dalej na północ.

5. Höga Kusten (High Coast)

Höga Kusten, czyli Wysokie Wybrzeże jest jednym z najbardziej wyjątkowych fragmentów szwedzkiego krajobrazu – strome klify, lasy schodzące prosto do morza i spokojne wioski rozsiane wzdłuż wybrzeża. Rejon ten wpisano na listę UNESCO ze względu na unikalne ukształtowanie terenu, które wciąż się podnosi po ostatnim zlodowaceniu. Warto zatrzymać się w Skuleberget, by wejść na szczyt z panoramicznym widokiem na Zatokę Botnicką, lub przejść fragment słynnego szlaku Höga Kustenleden, prowadzącego przez lasy, wzdłuż plaż i po granitowych skałach. To spokojne, surowe miejsce, w którym najlepiej widać, jak blisko Szwedzi żyją natury – bez pośpiechu, z pełnym szacunkiem dla otoczenia.

6. Droga Vildmarksvägen

Vildmarksvägen, czyli „Droga przez dzicz”, to jedna z ładniejszych tras widokowych w Skandynawii. Prowadzi przez góry, doliny i bezludne tereny północnej Szwecji, łącząc Strömsund z Vilhelminą. Na ponad 500 kilometrach można zobaczyć renifery przechodzące przez drogę, wodospady, górskie jeziora i rozległe torfowiska. W najwyższym punkcie trasa wspina się na 876 metrów n.p.m., skąd rozciąga się widok na pasmo Stekenjokk – zimą zasypane śniegiem, latem pełne kwitnących mchów i traw. To idealny kierunek dla osób, które lubią podróżować samochodem bez planu, zatrzymując się tam, gdzie widok sam prosi o postój.

7. Åre

W Åre zimą słychać świst nart na stokach, a latem dźwięk butów trekkingowych uderzających o kamienne ścieżki. To najpopularniejszy górski kurort Szwecji, położony wśród jezior i dolin, z widokiem na szczyt Åreskutan. W miasteczku panuje luźna, sportowa atmosfera – rano kawa w jednej z górskich kawiarni, potem wjazd kolejką na trasę widokową, a wieczorem kąpiel w jeziorze lub sauna przy brzegu. Nawet jeśli nie jeździsz na nartach, warto tu zajrzeć.

8. Fulufjället National Park

W sercu parku Fulufjället powietrze pachnie sosną i wilgotnym mchem, a z oddali słychać szum najwyższego wodospadu Szwecji – Njupeskär. Woda spada tu z prawie stu metrów, rozbijając się o skały i tworząc delikatną mgłę unoszącą się nad doliną. Szlaki są dobrze oznaczone, ale nietrudno znaleźć miejsca, gdzie nie spotkasz nikogo przez długie godziny. To idealny teren na spokojny trekking lub kilkudniowy spacer z namiotem, szczególnie jesienią, gdy tundra mieni się czerwienią i złotem.

9. Jokkmokk

W Jokkmokk widać, jak bardzo północ Szwecji różni się od reszty kraju. To niewielkie miasteczko za kołem podbiegunowym, będące centrum kultury Saamów – rdzennych mieszkańców Laponii. Warto zajrzeć tu zimą, gdy odbywa się coroczny targ reniferów i festiwal, podczas którego można zobaczyć tradycyjne stroje, posłuchać śpiewu joik i spróbować lokalnych potraw. W okolicy znajdziesz też świetne miejsca na zimowe spacery i obserwowanie zorzy polarnej, zwłaszcza poza miastem, gdzie nie ma sztucznego światła.

10. Sarek National Park

Park Narodowy Sarek to dzika część Laponii, w której nie znajdziesz oznakowanych szlaków, schronisk ani zasięgu w telefonie. To miejsce dla osób, które naprawdę lubią surową przyrodę i chcą poczuć, jak wygląda prawdziwa północ Szwecji. W dolinach płyną lodowate rzeki, na horyzoncie widać pokryte śniegiem szczyty, a pogoda potrafi zmieniać się kilka razy w ciągu dnia. Najlepiej wybrać się tu latem, kiedy dni są długie, a renifery pasą się na zboczach gór. Nawet jeśli nie planujesz wielodniowego trekkingu, warto zobaczyć chociaż fragment parku – wrażenie pustki i przestrzeni zostaje w pamięci na długo.

11. Kiruna

Na dalekiej północy Szwecji, w strefie, gdzie zimą słońce nie wschodzi przez kilka tygodni, a latem nie zachodzi wcale, leży Kiruna – miasto górników, zorzy polarnej i hotelu z lodu. W sezonie zimowym można tu przejechać się psim zaprzęgiem, odwiedzić kopalnię żelaza albo spędzić noc w słynnym Icehotel, który co roku budowany jest od nowa z lodu z rzeki Torne. W okolicy znajduje się też kilka punktów widokowych, z których przy dobrej pogodzie widać szczyt Kebnekaise – najwyższą górę Szwecji. Kiruna to dobre miejsce na zakończenie podróży po kraju – spokojna, surowa i inna niż wszystkie wcześniejsze przystanki.

12. Treriksröset – Kopiec Trzech Krajów

Na samym krańcu Szwecji, tam gdzie spotykają się granice z Norwegią i Finlandią, stoi betonowy kopiec Treriksröset. To symboliczny punkt, do którego dociera się pieszo lub łodzią, zależnie od pory roku. Sama trasa nie jest trudna, ale daje świetne poczucie odludzia – wokół tylko jeziora, las i tundra. Idealne na szybki postój i pamiątkowe zdjęcie z końca Europy.