Bezpieczeństwo w Stanach Zjednoczonych (USA) – czy jest bezpiecznie?

Stany Zjednoczone to fascynujący, ale i pełen skrajności kraj, który pod względem bezpieczeństwa wymaga od turysty przygotowania i uwagi. W ogólnym rankingu bezpieczeństwa USA zajmują dopiero 128. pozycję z wynikiem 2.443. Poziom przestępczości z użyciem przemocy oceniany jest na 2 w pięciostopniowej skali (gdzie 1 to wynik najlepszy). Choć najpopularniejsze szlaki turystyczne i parki narodowe są dobrze strzeżone, amerykańskie metropolie borykają się z plagą zorganizowanych kradzieży, dostępem do broni palnej i kryzysem opioidowym. Komfort podróży zależy tu w równej mierze od unikania konkretnych, niebezpiecznych przecznic po zmroku, ale też na ogromne odległości i nieprzewidywalne zjawiska pogodowe.

Czy w USA jest bezpiecznie?

Stany Zjednoczone zajmują 128. pozycję w ogólnoświatowym rankingu bezpieczeństwa, osiągając wskaźnik na poziomie 2.443. Oznacza to, że jest to kraj znacznie mniej przewidywalny niż najpopularniejsze europejskie kierunki, a przed wylotem musisz przygotować się na specyficzne, lokalne zagrożenia.

Kraj	Pozycja w rankingu bezpieczeństwa	Wskaźnik (im niższy, tym bezpieczniej)
Polska	36	1.713
Francja	74	1.967
Tajlandia	86	2.017
USA	128	2.443

Wskaźnik przestępczości z użyciem przemocy wynosi tu 2 w pięciostopniowej skali. Ogólny poziom przestępstw o charakterze siłowym powoli spada, jednak największym wyzwaniem pozostaje przestępczość z użyciem broni palnej. Liberalne prawo i łatwy dostęp do niej to kwestie, z którymi jako turysta musisz się po prostu oswoić. Pamiętaj, że przed podróżą wymagana jest ważna wiza lub autoryzacja ESTA, a na miejscu Twoim ratunkiem w każdej krytycznej sytuacji jest uniwersalny numer alarmowy 911.

Poziom bezpieczeństwa w USA drastycznie różni się w zależności od regionu. Najbezpieczniejsze stany, idealne na spokojne roadtripy, to Vermont, Massachusetts, New Hampshire, Maine oraz Utah. Na przeciwległym biegunie, jako stan o najwyższym poziomie ryzyka, znajduje się Luizjana.

Najczęstsze przestępstwa i zagrożenia dla turystów w amerykańskich miastach

Statystyki policyjne odnotowują w ostatnich latach wyraźny wzrost ogólnej liczby kradzieży, w tym kradzieży samochodów. Twój bagaż i wynajęty pojazd będą w większym niebezpieczeństwie niż Ty sam, jeśli trzymasz się turystycznego centrum.

• Błyskawiczne włamania do aut to prawdziwa plaga zachodniego wybrzeża (głównie San Francisco, Los Angeles i Oakland). Zostawienie plecaka, walizki czy nawet swetra na widoku w zaparkowanym samochodzie często kończy się powrotem do pojazdu z wybitą szybą.
• Kradzieże kieszonkowe – zorganizowane grupy złodziei operują w największym tłoku. W Nowym Jorku uważaj na Times Square, w Nevadzie na Las Vegas Strip, a w Kalifornii na Hollywood Boulevard.
• Przestępczość z użyciem przemocy – rzadko uderza w turystów trzymających się utartych szlaków, jednak ryzyko przypadkowego wplątania się w strzelaninę po omyłkowym wejściu w złą dzielnicę jest tu wyższe niż w Europie.

Scamy, oszustwa i naciąganie – na co uważać w USA?

Uliczni naciągacze żerują na europejskiej uprzejmości i braku asertywności, stosując niezwykle agresywne techniki manipulacji psychologicznej.

• Darmowa płyta CD lub bransoletka – na ulicach Nowego Jorku i Los Angeles lokalni „artyści” wciskają Ci w rękę swój rzekomo darmowy produkt. Gdy tylko odruchowo go złapiesz, otaczają Cię i głośno, nierzadko agresywnie, domagają się zapłaty pod przykrywką napiwku.
• Przebierańcy – postacie w strojach ze znanych bajek i filmów na Times Square czy w Hollywood. Sami oferują uśmiechnięte zdjęcie, po czym natychmiast osaczają turystę, żądając banknotów, najczęściej w kwocie od 10 do 20 USD.
• Fałszywe i zawyżone bilety – uliczni naganiacze na Manhattanie masowo sprzedają wycieczki na darmowy w rzeczywistości prom Staten Island Ferry lub wciskają wielokrotnie zawyżone wejściówki na Statuę Wolności.
• Skimming kart płatniczych – kopiowanie kart to powszechny proceder w niezależnych bankomatach i na stacjach benzynowych. Skonfiguruj przed wyjazdem i używaj wyłącznie płatności zbliżeniowych, takich jak Apple Pay czy Google Wallet.

Niebezpieczne dzielnice – gdzie nie chodzić w nocy w Stanach?

Amerykańskie aglomeracje charakteryzują się tak zwanymi mikrostrefami. Przejście pieszo zaledwie o 1-2 przecznice za daleko potrafi drastycznie zmienić bezpieczne terytorium w strefę działania lokalnych gangów. Jest to szczególnie widoczne w Chicago i Los Angeles.

Po zmroku bezwzględnie zrezygnuj z samotnych spacerów i nie schodź na opustoszałe stacje metra. Do bezpiecznego przemieszczania się w nocy pobierz i używaj aplikacji Uber lub Lyft.

Miasto / Stan	Dzielnice skrajnie niebezpieczne
Los Angeles	Skid Row
San Francisco	Tenderloin, Bayview-Hunters Point
Chicago	South Side, West Side
Nowy Jork	East New York, Brownsville
Filadelfia	Kensington
Illinois	East St. Louis

Zdrowie, szpitale i kryzysy społeczne

Amerykańska opieka medyczna jest w pełni sprywatyzowana i generuje wydatki, które dla Europejczyka wydają się absurdalne. Sama wizyta na szpitalnym oddziale ratunkowym, nawet z błahym problemem, może zakończyć się rachunkiem na kilkanaście tysięcy dolarów.

Twój wyjazd na własną rękę bez odpowiedniego zabezpieczenia to gigantyczne ryzyko finansowe. Wykupienie ubezpieczenia turystycznego z kosztami leczenia na kwotę minimum 100 000 – 250 000 USD (500 tys. – 1 mln złotych) jest bezwzględną koniecznością.

Ogromnym problemem społecznym, z którym zetkniesz się na ulicy, jest kryzys opioidowy. W dzielnicach takich jak Tenderloin (San Francisco), Kensington (Filadelfia) czy Skid Row (Los Angeles) koczują setki osób pod wpływem fentanylu i innych silnych narkotyków. Omijaj te ulice szerokim łukiem i pod żadnym pozorem nie nawiązuj kontaktu wzrokowego.

Niebezpieczna natura i pogoda – żywioły w USA

Zagrożenia w USA to nie tylko betonowe dżungle. Ekstremalne zjawiska pogodowe i bezlitosna dzika natura regularnie zbierają śmiertelne żniwo wśród nieprzygotowanych turystów.

• Huragany – uderzają w wybrzeże od czerwca do listopada, demolując przede wszystkim Florydę, wybrzeże Zatoki Meksykańskiej i wschodnie stany.
• Tornada – potężne leje tworzą się wiosną i wczesnym latem w tak zwanej „Alei Tornad”, obejmującej środkowy zachód (m.in. Teksas, Oklahomę i Kansas).
• Trzęsienia ziemi i pożary – to stałe, rosnące latem i jesienią zagrożenie na całym zachodnim wybrzeżu, ze szczególnym uwzględnieniem Kalifornii.
• Ekstremalne upały – temperatury w pustynnych parkach, takich jak Dolina Śmierci czy Wielki Kanion, są zabójcze. Co roku służby odnajdują turystów zmarłych z powodu udaru cieplnego i odwodnienia na szlakach.
• Dzikie zwierzęta – kempingowanie na łonie natury niesie realne ryzyko spotkania drapieżników. W Yosemite i Yellowstone żyją niedźwiedzie (obowiązuje rygorystyczny nakaz pakowania prowiantu do popularnych bear canisters), na Florydzie roi się od aligatorów, a na górskich szlakach grasują pumy. Zawsze zachowuj maksymalny dystans od dzikiej fauny.

Bezpieczeństwo na drodze i kontrole policyjne w Stanach Zjednoczonych

Amerykańska policja drogowa egzekwuje przepisy bez najmniejszego marginesu błędu, a standardowa kontrola drogowa przebiega według precyzyjnych schematów operacyjnych. Złamanie ich przez turystę może zostać potraktowane jako zagrożenie życia funkcjonariusza.

Gdy zostajesz zatrzymany, musisz natychmiast zjechać na pobocze, wyłączyć silnik, opuścić szybę i trzymać obie ręce na kierownicy. Pod żadnym pozorem nie wysiadaj z samochodu ani nie wykonuj gwałtownych ruchów w kierunku schowka. Czekaj na wyraźne instrukcje policjanta.

Najważniejsze rzeczy, o których musisz wiedzieć wynajmując auto w USA:

• Musisz bezwzględnie i ściśle przestrzegać lokalnego prawa drogowego.
• W większości stanów skręt w prawo na czerwonym świetle jest dozwolony (o ile znak nie zakazuje tego wprost). Pamiętaj o ważnym wyjątku – jest to nielegalne na terenie Nowego Jorku.
• Odległości na amerykańskich autostradach są gigantyczne. Monotonia i zasypianie za kierownicą to główna przyczyna wypadków podczas długich roadtripów.

Prawo i kultura – co jest nielegalne w USA, a u nas normalne?

Zderzenie z amerykańskimi przepisami obyczajowymi i finansowymi potrafi wpędzić europejskiego turystę w poważne kłopoty. Zwróć uwagę na:

• Restrykcje alkoholowe – alkohol spożywa się kategorycznie i bezwzględnie od 21. roku życia. Sprzedawcy w sklepach czy barmani niemal zawsze weryfikują dokumenty tożsamości, nawet u osób w mocno podeszłym wieku.
• W USA panuje absolutny zakaz picia alkoholu na ulicach, w parkach i na plażach. Złamanie prawa to także samo posiadanie otwartej butelki (lub puszki) z alkoholem w samochodzie – zakaz ten obejmuje zarówno kierowcę, jak i wszystkich pasażerów.
• Obowiązkowe napiwki wynoszą od 15% do 25% i są automatycznie doliczane do rachunku lub oczekiwane przy kasie w restauracjach, taksówkach i u fryzjera. To nie jest nagroda za wybitny serwis, lecz część wynagrodzenia pracownika. Brak napiwku to potężna obraza dla obsługi.
• Ceny na sklepowych półkach to kwoty netto. Stanowy i lokalny podatek (od kilku do kilkunastu procent) zostanie doliczony dopiero w momencie płacenia.
• Przebieganie przez jezdnię poza pasami lub wchodzenie na czerwonym świetle jest karalne i często z całą surowością egzekwowane (szczególnie w Kalifornii).
• Amerykańskie prawo własności jest nienaruszalne. Wkraczanie na prywatny teren oznaczony takimi tabliczkami to przestępstwo, które grozi interwencją zbrojną właściciela lub aresztowaniem.